Ciąża i poród powodują wiele zmian w organizmie. Zmienia się między innymi sposób obciążania kręgosłupa i miednicy, praca mięśni brzucha i dna miednicy oraz sposób wykonywania codziennych ruchów.

W miarę rozwoju ciąży środek ciężkości ciała przesuwa się do przodu. Organizm próbuje utrzymać równowagę, dlatego zmienia się ustawienie miednicy, kręgosłupa, barków i głowy. Niektóre mięśnie zaczynają pracować intensywniej, inne są rozciągane lub osłabione, a jeszcze inne pozostają w stałym napięciu.

Nie każda dolegliwość w ciąży lub po porodzie jest powodem do niepokoju, ale nie trzeba również uznawać bólu czy problemów z funkcjonowaniem za coś, co trzeba po prostu „przeczekać”.

Co możesz odczuwać lub zauważyć?

W ciąży mogą pojawić się między innymi:

ból krzyża i dolnego odcinka kręgosłupa,
ból w okolicy miednicy lub spojenia łonowego,
uczucie niestabilności miednicy,
trudności podczas chodzenia, wchodzenia po schodach lub obracania się w łóżku,
dyskomfort podczas stania na jednej nodze,
ból przy zakładaniu spodni, wsiadaniu do samochodu lub wychodzeniu z niego,
uczucie napięcia lub przeciążenia w obrębie pleców, bioder, karku i barków,
obciążenie kolan, stóp i stawów skokowych,
drętwienie lub mrowienie kończyn, które może być związane ze zmianą ustawienia ciała i zwiększonym napięciem tkanek.

Dolegliwości w obrębie miednicy i dolnego odcinka kręgosłupa mogą być związane nie tylko ze zmianą środka ciężkości, ale również z działaniem hormonów. W czasie ciąży organizm produkuje między innymi relaksynę, hormon wpływający na rozluźnienie więzadeł. Dzięki temu miednica może przygotowywać się do porodu, ale jednocześnie jej stabilność może być mniejsza. Może to powodować przeciążenie, uczucie niestabilności oraz ból podczas chodzenia, zmiany pozycji lub dłuższego stania.

Po porodzie organizm musi ponownie odnaleźć prawidłowe ustawienie i sposób obciążania ciała. Więzadła mogą nadal być bardziej rozluźnione, a mięśnie i stawy miednicy oraz kręgosłupa muszą na nowo przejąć odpowiedzialność za stabilizację. Jest to szczególnie odczuwalne podczas dźwigania dziecka, karmienia, noszenia fotelika, wstawania z łóżka czy wykonywania obowiązków domowych.

Warto również zwrócić uwagę na rozejście mięśni prostych brzucha, czyli DRA. Jest to zwiększenie odległości między mięśniami prostymi brzucha w obrębie kresy białej, które może pojawić się w ciąży, gdy rosnąca macica rozciąga powłoki brzuszne. Po porodzie tkanki potrzebują czasu, aby odzyskać napięcie i funkcję. Samo rozejście nie zawsze oznacza problem, ale jeśli towarzyszy mu osłabienie ściany brzucha, uwypuklanie się brzucha, ból pleców lub trudności podczas ćwiczeń, warto skonsultować je ze specjalistą.

Kiedy warto szukać pomocy?

Nie musisz czekać do porodu, jeśli ból lub ograniczenie ruchu utrudniają Ci codzienne funkcjonowanie. Fizjoterapia może być pomocna również w trakcie ciąży – nie tylko po jej zakończeniu. Warto skonsultować się ze specjalistą, jeśli:

ból kręgosłupa lub miednicy utrudnia chodzenie, sen albo zmianę pozycji,
napięcie w obrębie pleców, karku, barków lub bioder regularnie powraca,
pojawiają się dolegliwości ze strony kolan, stóp lub stawów skokowych,
chcesz bezpiecznie przygotować ciało do porodu,
po porodzie masz trudności z dźwiganiem, noszeniem dziecka lub powrotem do aktywności,
występuje nietrzymanie moczu, uczucie ciężaru w miednicy albo ból podczas ćwiczeń,
podejrzewasz rozejście mięśni prostych brzucha,
blizna po cesarskim cięciu lub nacięciu krocza jest bolesna, napięta albo ogranicza ruch.

Po porodzie warto zadbać o ciało nie tylko w pierwszych tygodniach. Powrót do sprawności powinien obejmować stopniowe wzmacnianie mięśni brzucha, dna miednicy, pleców i bioder, a także naukę bezpiecznego podnoszenia, noszenia i wykonywania codziennych czynności.

Jeśli chcesz wrócić do biegania, treningu siłowego, zajęć fitness lub innej aktywności, dobrze jest zwiększać obciążenia stopniowo i obserwować reakcję organizmu. Ból, uczucie ciężaru w miednicy, nietrzymanie moczu lub wyraźne uwypuklanie się brzucha podczas ćwiczeń są sygnałami, że warto skonsultować sposób powrotu do treningu.

Jak możemy pomóc?

Możemy wspierać Cię na każdym etapie – w trakcie ciąży, w przygotowaniu do porodu oraz po porodzie.

W czasie ciąży możemy pomóc zmniejszyć przeciążenia i napięcia, poprawić komfort ruchu oraz nauczyć Cię bezpiecznego wykonywania codziennych czynności. W zależności od potrzeb pracujemy nad kręgosłupem, miednicą, biodrami, kolanami, stopami, barkami i szyją, ponieważ zmiana ustawienia całego ciała może wpływać również na te obszary.

Po porodzie możemy pomóc w:

odzyskaniu siły i stabilizacji,
pracy nad mięśniami brzucha i dna miednicy,
ocenie oraz terapii rozejścia mięśni prostych brzucha,
zmniejszeniu bólu kręgosłupa i miednicy,
pracy z blizną po cesarskim cięciu lub nacięciu krocza,
nauce bezpiecznego podnoszenia i noszenia dziecka,
stopniowym powrocie do ćwiczeń, treningów i codziennej aktywności.

Celem terapii jest nie tylko zmniejszenie bólu, ale również przywrócenie poczucia stabilności, poprawa kontroli ruchu i bezpieczny powrót do sprawności.